حسین ترحمی اردکانی مجله بین‌المللی کامپیوتر، فناوری اطلاعات و هوش مصنوعی 1 2 (زمستان) 2025 12 11 The role of advanced artificial intelligence and deep learning in the medical revolution: from disease diagnosis to personalized medicine design نقش هوش مصنوعی پیشرفته و یادگیری عمیق در انقلاب پزشکی: از تشخیص بیماری تا طراحی داروهای شخصی‌سازی شده 19 27 10.22051/jera.2021.31891.2698 FA کیهانه دانشجوی دکترا مدیریت دولتی (توسعه منابع انسانی)، دانشگاه آزاد اسلامی صفاشهر 2025 12 07 The digital revolution is profoundly transforming the medical field, with artificial intelligence (AI) and deep learning in particular being identified as the main driving forces behind this transformation. This comprehensive review aims to examine the fundamental and multifaceted role of these technologies in the full healthcare cycle, from initial disease diagnosis to the design and development of personalized medicine. In the diagnostics section, the impact of advanced models in the processing of medical images (such as radiology, pathology, and dermatology), vital signs, and genomic data is analyzed, providing concrete examples and accuracy figures. Then, the role of AI in personalizing treatment is examined, through predicting treatment response, optimizing drug dosage, and real-time monitoring of patients. Next, the revolutionary applications of deep learning in accelerating drug discovery and design, from virtual screening of compounds to prediction of drug properties and design of novel molecules, are discussed, noting challenges such as the need for high-quality data and interpretability of models. Ethical, legal considerations, and challenges to clinical acceptance of these technologies are also critically examined. The conclusion of the article emphasizes that the integration of advanced artificial intelligence in medicine, not as a replacement, but as an augmentation of the capabilities of health professionals, is shaping a future of unprecedented precision, efficiency, and personalization in human health. Moving towards this future requires sustained interdisciplinary collaboration, investment in data infrastructure, and the creation of agile and tailored regulatory frameworks. انقلاب دیجیتال در حال دگرگونی عمیق عرصه پزشکی است، به‌طوری که هوش مصنوعی (AI) و به‌ویژه یادگیری عمیق (Deep Learning) به عنوان موتورهای محرک اصلی این تحول شناخته می‌شوند. این مقاله مروری جامع، با هدف بررسی نقش بنیادین و چندوجهی این فناوری‌ها در چرخه کامل مراقبت‌های بهداشتی، از تشخیص اولیه بیماری تا طراحی و توسعه داروهای شخصی‌سازی شده، نگاشته شده است. در بخش تشخیص، تأثیر مدل‌های پیشرفته در پردازش تصاویر پزشکی (مانند رادیولوژی، پاتولوژی و پوست)، سیگنال‌های حیاتی و داده‌های ژنومیک با ارائه نمونه‌های عینی و ارقام دقت مورد تحلیل قرار می‌گیرد. سپس، نقش هوش مصنوعی در شخصی‌سازی درمان، از طریق پیش‌بینی پاسخ به درمان، بهینه‌سازی دوز دارو و پایش لحظه‌ای بیماران بررسی می‌شود. در گام بعد، کاربردهای انقلابی یادگیری عمیق در شتاب بخشیدن به فرآیند کشف و طراحی دارو، از غربالگری مجازی ترکیبات تا پیش‌بینی خواص دارویی و طراحی مولکول‌های نوین، با ذکر چالش‌هایی مانند نیاز به داده‌های باکیفیت و تفسیرپذیری مدل‌ها، مورد بحث واقع می‌شود. همچنین، ملاحظات اخلاقی، قانونی و چالش‌های پذیرش بالینی این فناوری‌ها به‌طور انتقادی واکاوی می‌گردد. جمع‌بندی مقاله بر این نکته تأکید دارد که ادغام هوش مصنوعی پیشرفته در پزشکی، نه به عنوان جایگزین، بلکه به عنوان تقویت‌کننده قابلیت‌های متخصصان بهداشت، در حال شکل‌دهی به آینده‌ای با دقت، کارایی و شخصی‌سازی بی‌سابقه در سلامت انسان است. حرکت به سوی این آینده مستلزم همکاری بین‌رشته‌ای پایدار، سرمایه‌گذاری در زیرساخت داده و ایجاد چارچوب‌های نظارتی چابک و متناسب است. /downloadfilepdf/79714